۱۳۸۹ فروردین ۱۰, سه‌شنبه

بیوگرافی ساقی عقیلی اولین زن نقال ایران

ساقی عقیلی بانویی معروف به اولین زن نقال ایران

ساقی عقیلی ملقب به ایران گُرد در 18 تیر 1340 در تهران به دنیا آمد. پدر اومحمد از زمین داران به نام تهران ،از طرفداران نظام شاهنشاهی وعلاقمند به ادبیات کهن ایران زمین و خصوصا شاهنامه بود.همچنین عموی وی عبد الله محقق و مورخ و سکه شناسی نامی ست و آثارباستانی گرانبهای خانوادگی عقیلی ها رابه سازمان میراث فرهنگی تقدیم کرده است.

رشد و بالندگی در چنین خانواده ای و علاقه خود او به فردوسی و شاهنامه شروعی بود برای گامهای استوار ایران گُرد در زمینه ی شاهنامه شناسی و شاهنامه خوانی و بعدها احیای نقالی زنان .

در دوران نوجوانی همراه پدر خود به قهوه خانه ها می رفت و به تماشای نقالی مردان می نشست . با مرشد ترابی که از دوستان نزدیک پدر او بود در مورد نقالی زنان صحبت میکرد و او همیشه به ایران گُرد می گفت روح گُرد آفرید در تو جاریست و تونام زنان شاهنامه را زنده خواهی کرد و ایران گُرد به خود می گفت که روزی زنان نیز مانند مردان نقالی خواهند کرد این جرقه ی کوچک در ذهن جوان او باعث شد سالها بعد نقالی زنان را پایه ریزی کند و عنوان اولین زن نقال ایران را به خود اختصاص دهد.

گرچه بانوایران گُرد همیشه در مصاحبه های خود با روزنامه ها و شبکه های خبری داخلی و خارجی بارها فروتنانه این عنوان را تکذیب کرده است و این عنوان را متعلق به زنانی میداند که درتاریخ ایران چه قبل و چه بعد از اسلام چه نقالی شاهنامه و چه نقلهای دیگر را انجام میداده اند، به پاس یک عمر تلاش برای بازیابی این هنرارزنده برای زنان، این لقب را حتی کوچک برای ایشان میدانم. (گرچه نامی را شاید شنیده باشیم که بی شرمانه حرمت همه ی زنان نقال ایرانی را زیر پا گذاشته و برای کسب شهرت و ثروت چنگ در این نام بزرگ انداخته و خود را اولین زن نقال ایران! میداند و رسانه ها با بی رحمی وبی توجهی فقط برای تبلیغ از این دروغ و تحریف تاریخی استقبال می کنند).

در همان دوران نوجوانی اشعارشاهنامه ورد زبانش بود و در مدرسه و حتی خانه برای هم سالانش و حتی بزرگان خانواده به نقالی داستانهای شاهنامه می پرداخت و همیشه آرزوداشت که همه ی دنیا با نام فردوسی، شاهنامه و پهلوانان ایران آشنا شوند.

ازدواج او با مردی هنرمند و مجسمه ساز گرچه حرکت به سوی هدف والایش را کند کرد ولی شور او برای نقالی زنان وآفرینش سبکی جدید در اجرای نقالی و یافتن روشهای نوین برای شناساندن شاهنامه و فرهنگ آن لحظه ای خاموش نشد .

(حاصل ازدواج او دو پسر و یک دختر است که هر سه در زمینه ی هنر و تئاتر تحصیل کرده اند.

پسر ارشد ایران گُرد به نام علی فرهادپوردارای مدرک دکترای کارگردانی تئاتر و از پژوهشگران سختکوش و مطرح ایران در زمینه ی شاهنامه ، نقالی و تاریخ ایران است. پسر دیگر او به نام ایمان در دورشته ی سینما و تبلیغات تحصیل کرده و دختر وی، نازگل فرهادپور فارغ التحصیل رشته ی معماری می باشد.)

ورود ایران گُرد به عرصه ی تئاتر و سینما گامی دیگر برای شناساندن نقالی و قدرتهای نمایشی نهفته در آن بود. ایران گُرد به سرعت پله های ترقی را طی کرد و در جشنواره های مختلف با بازی متفاوت وشورآفرین خود درخشید و جوایزمعتبر بازیگری زیادی را از آن خود کرد.

به کشورهای مختلف سفر کرد تا با شیوه ها ی نمایشی کهن آنها آشنا شود، در کشورهایی چون: سوئد، دانمارک، فرانسه، کانادا،ایتالیا و آلمان به عنوان اولین زن نقال ایرانی به نقالی پرداخت.

حاصل سالها پژوهش و تحقیقات میدانی وی، مقالات ارزشمند و طومارهای گرانبهای نقالی ست و مهمتر از همه اینکه توانست نقالی زنان را رایج و این هنر ارزنده را برای زنان جاودانه کند.

در دانشگاه های ایران، در کنار استادانی همچون جلال الدین کزازی، داود فتحعلی بیگی، فریدون جنیدی به تدریس شاهنامه و نقالی همت گمارد، دربزرگداشت حجت شکیبا به عنوان اولین زن نقال ایران به هنر نمایی پرداخت، از سوی بنیادهای مختلف از او تقدیر شد،در جشنها و مراسم بیشماری از زرتشتیان به عنوان اولین زن نقال شاهنامه به نقالی داستانهای شاهنامه پرداخت، از دانشگاههای معتبر جهان برای تدریس از وی دعوت به عمل آمد، با این حال هرگز دست از تلاش بر نداشت و برای آشنا کردن اقشار مختلف جامعه با شاهنامه، آموزش نقالی به کودکان در مدارس از ابتدایی تا دبیرستان و همچنین آموزش نقالی به نابینایان را در برنامه کاری خود قرار داد.

تازه ترین اخبار از این بانو نقل های انقلابی ایران گُرد است که درسراسر دنیا تحسین همگان را بر انگیخته است

رزومه ی هنری بانوساقی عقیلی( ایران گُرد )

.بازیگری در تئاتر:

"شمس"(امیر دژاکام) تهران،تئاتر شهر،تالاراصلی؛ 1378
"هرا"(نصرالله قادری) تهران،تئاترشهر،تالارچهارسو؛ 1378
"بلبل نوک طلا" (سهیلا فلاح پور) تهران، فرهنگسرای ابن سینا؛ 1378
"کوه و پرنده" (سهیلا فلاح)؛ 1378
"غم عشق" (نصرالله قادری) تهران، تئاتر شهر، تالار سایه؛ 1379
"راحیل" (مهبد مهرنوش) اهواز، جشنواره ایران زمین؛ 1379
"طلحک بازی قمر در عقرب" (شهره لرستانی) تهران، تئاتر شهر، تالار اصلی؛ 1380
"آنک وصال" (مجید جعفری) تهران، تئاتر شهر، تالار اصلی؛ 1380
"کوچه اقاقیا" (حسین محب اهری ) تهران، تئاتر شهر، سالن سایه؛ 1380 - تالار قشقائی؛ 1381
"خاتون پرده نشین" (ساسان مهرپویان) تهران، جشنواره استانی؛ 1381
" پهلوان کچل و اژدها " (داود فتحعلی بیگی) تهران، حوزه هنری؛ 1381
"بازیخانه" (ساسان مهرپویان) تهران، جشنواره استانی؛ 1381
"رنجنامه" (ساسان مهرپویان) تهران، جشنواره ماه؛ 1382
"فال آنتن" (مجید باقری) تهران، جشنواره کانون‌ها؛ 1382
"راز عروسک" (ساسان مهد پویان) تهران، تالار سنگلج؛ 1382
"خیمه شب بازی حسنی و مبارک" (ساسان مهد پویان) تهران، تالار هنر؛ 1382
"آرش" (ساسان مهرپویان) تهران، جشنواره استانی، جشنواره منطقه‌ای؛ 1382
"عباس" (حسین محب اهری) تهران، تئاتر شهر،کارگاه نمایشی؛ 1383
"دار و دلدار" (داود فتحعلی بیگی) تهران، تالار سنگلج؛ 1383
"اختر چرخ ادب پروین" (اعظم بروجردی) تهران، حوزه هنری؛ 1384
"نغمه ساقی" (حسین مختاری) تهران، حوزه هنری؛1384
"یازده شاخه زنبق سفید" (لیلا یوسفی) تهران، جشنواره ماه؛ 1384
" تند باد خیال" (اعظم بروجردی) تهران، تالار، مولوی
"حریر سرخ صنوبر" (شکر خدا گودرزی) تهران، تئاتر شهر، تالار قشقایی؛ 1385
"دنیای زن‌ها" (حسین سحر خیز) تهران، سالن شماره2؛ 1385
"حورا " (محمود صابری) تهران، حوزه هنری؛ 1386
"و آن گاه عشق" (بهنام هدایتی) تهران، فرهنگسرای بهمن؛ 1386
"خون ترا جنون پدر" (سیروس همتی) تهران، اداره تئاتر، خانه نمایش؛ 1386
"مجلس شبیه مرگ و زندگی" (رحمان حقیقی) تهران، اداره تئاتر، خانه نمایشی
"راز" (زری طالبی) تهران، تالار مولوی؛ 1388
"مجلس برادر کشی" (سیروس همتی) تهران، تئاتر شهر، کارگاه نمایشی؛1388

بازیگری در سینما :

" آخرین ملکه زمین" (محمد رضا عرب)؛ 1384
"دعوت" ( ابراهیم حاتمی کیا ) تهران تئاتر شهر تالار نمایشی ؛ 1388

بازیگری در تلویزیون :

"عکاسخانه "(فرزین)؛ 1373
"آیینه" (نوید میهن دوست)؛ 1374
"مادر بزرگ بقچه سبز قصه‌اش را باز می‌کند" (مسعود عسگری و حمید قدکچیان)؛ 1374
"پروین اعتصامی" (مصطفی هرندی)؛1384

تله تئاتر :
"پروین شاعر" (مرتضی هرندی)؛ 1374.

کارگردانی:
"دلدار" تهران، جشنواره بانوان؛ 1379
"فریادها و نجواهای دختر ترسا" (مشترک با علی فرهاد پور)؛ 1384

مدیر صحنه:
"آرتو و اوئی" (مجید جعفری) تهران، تئاتر شهر، تالار اصلی؛ 1380

نقالی:
"تولد رستم"
"رستم وسهراب"
"رستم واسفندیار"
"رستم وتهمینه"
"سهراب و گردآفرید"
"تولد زال"
"زال و رودابه"
"بیژن ومنیژه "
"نقل"(3oo جوابیه فیلم سراسر دروغ 300
"پیدایش آتش "(جشن سده تهران )
"پیدایش آتش" (جشن سده کرمان)
"کیومرث وپیدایش انسان"
"نبرد سیامک با پسر اهریمن"
"ضحاک"
"رستم وشغاد"
"هفت خوان رستم"
"فرود سیاوش"
"کنسرت نقالی آرش کمانگیر"
"امیر ارسلان"
"شیخ شرزین"(بیضایی)
"خاتون پرده نشین"
"شیخ بها ومرد دهاتی"
"سگ وخر"نقل طنز"
"سلمانی و پادشاه"


هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر